فارسی | English

جستجو

  • کاربران حاضر: 0
  • بازدیدکننده امروز: 79
  • بازدید دیروز: 743
  • کل بازدید ها: 1,027,375
  • ورودی موتور جستجو: 27,655

سیمای کشاورزی استان

توانمندیهای بخش کشاورزی:

توسعه وگسترش بخش کشاورزی و استفاده از ظرفیت‌های بالقوه این بخش همواره در فهرست مهم‌ترین اهداف و برنامه‌های بلندمدت توسعه کشور قرار داشته است. استان زنجان به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی ممتاز ، شرایط آب و هوایی متنوع و پتانسیل های بالا در بخش های مختلف بویژه بخش کشاورزی از چشم انداز خوبی برای توسعه برخوردار می باشد. بر اساس طبقه بندی اقلیمی به روش دو مارتن ۱۱ نوع اقلیم در استان تشخیص داده شده است که نشان از تنوع آب و هوایی این خطه از کشور دارد. اما در سطح کاربردی سه ناحیه آب و هوایی ، سردسیری ، معتدل، نیمه گرمسیری قابل شناسایی بوده که میانگین بارندگی دهه گذشته معادل ۳۰۱ میلیمتر گزارش شده است.

استان زنجان با ۸۸۳۰۰۰ هکتار اراضی قابل کشاورزی ۷۷/۴ درصد اراضی کشاورزی کل کشور را دارا بوده و مساحت اراضی آبی کشاورزی استان نیز ۱۶۸۳۹۵ هکتار (۲ درصد اراضی کشور ) می باشد. بنابراین زنجان همواره بعنوان قطب کشاورزی در کشور مطرح است.

شهرستان طارم با متوسط ارتفاع ۶۳۰ متر از سطح دریا ،کم ارتفاع ترین و شهرستان خدابنده با متوسط ارتفاع ۱۹۷۰ متر ازسطح دریا مرتفع ترین شهرستان استان می باشد.

کشت ۶۸ نوع محصول زراعی و۲۱ نوع محصول باغی در استان و حجم روان آب های تولیدی استان با رقم بالغ بر ۲/۲ میلیارد متر مکعب که بوسیله چندین سد بزرگ و کوچک احداث شده و یا در حال احداث در آینده نزدیک ، بیش از۹۲۰۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی را تحت پوشش خود قرار خواهند داد که نوید بخش یک کشاورزی مطمئن خواهد بود.

تجهیز حدود۲۹۰۰۰هکتار از اراضی آبی استان به سیستم های نوین آبیاری و روند رو به رشد اجرای این سیستم ها نیز گامی بزرگ در ارتقا راندمانهای آبیاری است که در طی سالهای اخیر از سوی سازمان جهاد کشاورزی به اجرادر آمده است .عمده ترین محصولات زراعی استان را گندم ، جو ، نباتات علوفه ای ، سیب زمینی ، گوجه فرنگی ، پیاز ، زیتون، انگور و سیب درختی تشکیل می دهد. شایان ذکر است این استان سالانه با تولید حدود ۲۰ هزار تن سیر خشک و نیز تولید با عملکرد مناسب در محصول سیب درختی دارای مزیت نسبی مناسب برای سرمایه گذاری می باشد.

 جایگاه تولید برخی محصولات زراعی استان در کشور

 

محصول

جایگاه در کشور

از نظر سطح

از نظرتولید

زیتون

اول

اول

انگور

هشتم

هفتم

سیب درختی

دهم

هفتم

حبوبات

هفتم

دهم

نباتات علوفه ای

هفتم

چهاردهم

 

  

 شهرستان زنجان:

با توجه به آخرین آمار تولیدات کشاورزی استان، محصولات باغی شهرستان زنجان از نوع میوه های دانه دار (سیب، گلابی و به) و میوه های هسته دار(آلبالو ، گیلاس ، آلو، هلو ، زردآلو ، شلیل و آلو قطره طلا) و میوه های دانه ریز (از قبیل انگور) و میوه های خشک (پسته، بادام، گردو) به میزان ۶۵۵۸۲٫۳ تن می باشد و به عبارت دیگر رتبه این شهرستان در بین شهرستانهای دیگر در رابطه با تولید محصولات باغی رتبه اول  را دارا می باشد .در سال ۱۳۹۰جمعیت دامی این  شهرستان در حدود ۶۳۱۰۲۸ واحد دامی بوده که در بین شهرستانها رتبه اول را دارا می باشد. میزان اراضی قابل کشت در این شهرستان ۲۵۸۲۷۰(۳۰ درصد استان) بوده و حدود ۲۵ درصد انواع محصولات کشاورزی استان در شهرستان زنجان تولید می شود.

ویژگیهای شاخص و برتر این شهرستان عبارت است از:   

۱- مقام اول تولید برنج ، سیب درختی ، پیاز ، کلزا در سطح استان و رتبه اول استانی در تولید محصولات دامی از جمله شیر، گوشت قرمز،گوشت مرغ صنعتی و عسل

۲- افزایش تولید در محصولات استراتژیک پیاز و سیب زمینی به میزان به ترتیب ۳۰ و ۲۵ درصد

۳- وجود اراضی مناسب جهت تولید محصولات آبی در سطح ۳۶۳۷۴ هکتار

۴- وجود سالانه ۲۹۵ میلیمتر بارندگی و امکان کشت دیم محصولات در سطح ۹۴۰۶۴ هکتار

۵-  توسعه روشهای آبیاری نوین در سطح ۳۵۶هکتار    

۶- وجود۱۳ شرکت توسعه خدمات کشاورزی به انضمام شرکت تولید و فرآوری بذر غلات

 قابلیت ها و امکانات بخش کشاورزی در شهرستان زنجان:

۱- وجود زیستگاههای متنوع و متعدد جهت تداوم حیات گونه های جانوری و گیاهی مرتعی بدلیل موقعیت ویژه اقلیمی و خصوصیات جغرافیائی مناسب

۲- وجود چشمه سارها ، چشم اندازها و آثار طبیعی .

۳- وجود اقلیم‌های متنوع و اراضی مستعد برای تولید انواع محصولات باغی

۴- وجود ظرفیت‌ های قابل توجه برای توسعه زیربخش باغبانی (اراضی شیبدار و ناهموار، سنگلاخ، و…)

۵- وجود ژرم پلاسم و ارقام متنوع محصولات باغی

۶- استعداد مناسب و کم نظیر زیربخش باغبانی برای حفظ و ایجاد اشتغال مولد و جدید

۷- امکان بهره‌گیری از گونه‌ها و ارقام جدید خارجی برای تولید براساس نیاز بازارهای هدف صادراتی

۸- امکان تولید محصولات ارگانیک در زیربخش باغبانی

۹- امکان افزایش عملکرد در واحد سطح در اکثر محصولات باغی

۱۰- مزیت نسبی اغلب محصولات باغی از نظر تولید و ارزش اقتصادی به ازای هر واحد آب مصرفی

۱۱- امکان توسعه کشت و تولید محصولات جدید و پرارزش گیاهان دارویی و زیستی

۱۲- امکان ارتقاء ارزش صادراتی (قیمت فروش) اکثر محصولات صادراتی باغبانی از طریق ارتقاء کیفیت، بسته‌بندی، فرآوری و بازاریابی  مناسب

 شهرستان ابهر:

با عنایت به موقعیت جغرافیائی، ناهمواریها و وسعت اراضی این منطقه، شرایط بالقوه مناسبی برای فعالیتهای کشاورزی و سرمایه گذاری وجود دارد. زراعتهای محصول این منطقه را گندم وجو آبی ودیم ونباتات علوفه ای دیم وآبی مانند یونجه وشبدر و انواع حبوبات آبی و دیم مانند لوبیا سفید (کشاورز )، لوبیا چیتی ، لوبیا سفید و قرمز خورشتی انواع صیفی جات ، سیب زمینی ، گوجه فرنگی ،پیاز وانواع سبزیجات برگی وغده ای تشکیل می دهد .اراضی دیم منطقه بالغ بر ۱۰۷۸۱۵ هکتار ، مرتع وچراگاه ۷۵۰۰۰ هکتار  ،  بایر وحفا ظتی۱۰۰۰۰۰ هکتار واراضی آبی ۳۷۰۰۰ هکتار می باشد و دارای انواع درختان میوه ، اعم از گردو و بادام ، درختان مثمر دانه دار سرد سیری مانند گلابی وبه وانواع هسته دار مانند زرد آلو ، هلو وانواع گیلاس وآلبالو ودرختان غیر مثمر با مصارف صنعتی وغیره میباشد .

براساس آمار موجود، میزان سطح زیر کشت زراعی زراعت گندم وجو دراولویت شهرستان میباشد .سطح زیر کشت گندم دیم منطقه قابل توجه سرمایه گذاری بوده ، بطوریکه درمناطق مستعد که میزان نزولات آسمانی بیشتر وپراکنش متعادل تر دارد، توسعه فوق العاده ای یافته وعملیات زراعی آن بطور مکانیزه انجام می گیرد. در سال ۱۳۹۰ جمعیت دامی این شهرستان ۴۰۸۷۱۴ واحد دامی بوده و میزان تولیدات دامی این شهرستان در تولید شیر به میزان ۲۵۱۳۷ تن رتبه چهارم،گوشت قرمز به میزان ۳۸۹۳ تن رتبه دوم،گوشت مرغ به میزان ۵۰۰۰ تن رتبه دوم و عسل به میزان ۳۷ تن رتبه پنجم مابین تولیدات دامی شهرستانهای استان را به خود اختصاص داده است.

  مهمترین قابلیت های بخش کشاورزی و دامپروری این شهرستان عبارتند از:

  •  وجود منابع غنی آب های سطحی و زیر زمینی
  •  امکان تبدیل مزارع دیم به آبی از طریق پمپاژ آب بندهای انحرافی
  •  استفاده از شیوه های نوین باغداری در کشت انگور سبب افزایش عملکرد، کاهش نیروی کار در واحد سطح وافزایش ارزش افزوده خواهد شد.
  •  امکان توسعه و گسترش انواع صنایع تبدیل کشاورزی از جمله کشمش وسیب زمینی و کنسانتره میوه  
  • شرایط اقلیمی و آب و هوایی و وجود مراتع خوب و متوسط در بسیاری از نقاط و زمینهای حاصلخیز منطقه دامپروری را قوت بخشیده است.

شهرستان خدابنده:

منطقه خدابنده با وجود وسعت اراضی، تنوع آب و هوایی، نیروهای بالقوه و ارزان، غنای آب‌ های سطحی  و زیر زمینی و بالا بودن متوسط بارندگی برای توسعه کشاورزی بسیار مستعد است. همچنین موفق بودن کشت محصولات بالنسبه صنعتی همچون چغندر قند، ذرت علوفه‌ای، آفتابگردان و کلزا در مدتی کوتاه شاهد بسیار خوبی بر این مدعا ست. شهرستان خدابنده ۳/۱ اراضی زیر کشت محصولات زراعی استان را در خود جای داده و از نظر سطح زیر کشت و میزان تولید رتبه اول را در سطح استان دارا می‌باشد. به طوریکه با تولید ۱۸۰ هزار تن گندم در سال به غـله استـان زنجــان معروف شده ‌است. مزارع یکپارچه، وسیع، منظم و عاری از علف‌های هرز حکایت از استعداد منطقه و علاقمندی کشاورزان دارد. با توجه به آب و هوا و خاک منطقه، زراعت غلات در این شهرستان از عملکرد بسیار خوبی برخوردار است. همچنین تولید بذر گندم در سطح ۲۱۰۰ هکتار از اراضی این شهرستان انجام می شود که بذر مورد نیاز استان تأمین می شود.

محصول کلزا در سطح۸۰۰  هکتار کشت شده که بالاترین عملکرد را در سطح استان دارا می باشد (۵/۶ تن در هکتار). همچنین کشت محصولات جدید از جمله زعفران، گل گلایل، و لیلیوم در منطقه با موفقیت انجام شده و توسعه کشت این محصول از برنامه های آتی می باشد. احداث باغ پسته به عنوان یک فعالیت جدید در ۶ هکتار انجام شده که عملکرد محصول به طور میانگین ۱ تن در هکتار است. همچنین گلخانه ای به منظور پرورش گل لیلیوم اخیراً در شهرستان احداث شده که در سطح ۲۳۰۰ متر مربع فعالیت می کند وگل های تولیدی خود را به کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می نماید.

در کنار این فعالیت ها افزایش دامداری های صنعتی و ایجاد مجتمع های کشت و صنعت در سطح شهرستان نیز شکوفایی این منطقه در بخش کشاورزی و دامداری را نوید می دهد. فعالیت ۳ واحد از این مجتمع ها به شرح ذیل است: مجتمع کشت و صنعت دشت میر به عنوان قدیمی ترین شرکت فعال در زمینه کشاورزی در رشته های زراعت، دامداری، پرورش آبزیان و پرورش محصولات گلخانه ای در سطح ۲۴۰ هکتار فعالیت دارد. دو رگ گیری، اصلاح بذر دانه های روغنی در سطح کلان، تولید بذر هیبرید آفتابگردان، اصلاح و تولید بذور سیب زمینی و گندم از فعالیت های عمده شرکت می باشد

مجتمع کشت و صنعت پیوند پرهام نیز با تکیه بر فعالیت باغداری، اقدام به احداث باغ سیب پای کوتاه مالینگ در سطح ۳۴۰ هکتار نموده که با سیستم قطره ای آبیاری می شود.

مجتمع کشت و صنعت سبز دشت خدابنده با مساحت ۱۰۰۰ هکتار در دو رشته زراعت و دامداری فعالیت می کند که ۳۵۰ هکتار تحت پوشش آبیاری مدرن بارانی (سنترپیوت) می باشد.

در سال های اخیر پرورش آبزیان با استفاده از آب کشاورزی به عنوان یک فعالیت مکمل و همسو با فعالیت کشاورزی در منطقه رواج یافته است.

فعالیت های دامداری وپرورش طیور بعنوان مکمل  بخش کشاورزی در بین روستائیان این منطقه رایج است. در حالی که بخش قابل توجهی از فعالیت دامداری به صورت روستایی وسنتی انجام می شود ، دامداریهای صنعتی نیز در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته اند  . جمعیت دامی این شهرستان در سال ۱۳۹۰حدود ۵۸۱۴۱۰ واحد دامی بوده که در بین شهرستانها رتبه دوم را دارا می باشد .در سال ۱۳۹۰مجموع واحدهای صنعتی دام تعداد ۴۳ واحد بوده که واحدهای گوساله پرواری به تعداد ۲۱  واحد با ظرفیت ۳۲۲۰ رأس ، بره پرواری تعداد ۲۱ واحد با ظرفیت ۵۲۵۰ راس،گوسفند داشتی تعداد ۲ واحد با ۱۱۲۰ گله وگاو داری شیری به تعداد ۷ واحد با ظرفیت ۶۴۰ گله را شامل می شود . در سال ۱۳۹۰همچنین مجموع واحدهای پرورش طیور صنعتی نیز تعداد ۱۲ واحد بوده که ۵ واحد مرغداری گوشتی با ظرفیت ۷۴۰۰۰ قطعه و۳ واحد مرغداری تخمگذار با ظرفیت ۲۳۷۰۰ قطعه در سال را شامل می شود .

در سال ۱۳۹۰این شهرستان در رابطه با تولیدات دامی از قبیل گوشت قرمز به میزان ۳۷۸۴ تن رتبه سوم ، گوشت مرغ به میزان ۳۵۵ تن رتبه ششم ، شیر به میزان ۳۷۲۲۴ تن رتبه سوم را دربین شهرستانهای استان دارا می باشد . با توجه به تنوع آب وهوا وپوشش گیاهی نسبتاً خوب مراتع با مساحت ۰۰۰/۱۵۰ هکتار ، شهرستان خدابنده یک منطقه مستعد در زمینه پرورش زنبور عسل بشمار می رود .لازم به ذکر می باشد که در سال ۱۳۹۰ تعداد ۱۰۱۲۶ کلنی کندوی زنبورعسل در شهرستان خدابنده به میزان۸۲  تن تولید عسل داشته که رتبه دوم تولید استان را به خود اختصاص داده است.

شهرستان خرم دره:

سطح اراضی آبی و دیم زیر کشت این شهرستان جمعاً ۱۲۳۹۱ هکتار می‌باشد که اراضی زیر کشت آبی ۷۶۰۵ هکتار و سطح زیر کشت دیم ۴۸۹۵ هکتار می‌باشد. میزان سطح باغات خرمدره۴۳۰۰هکتار و مساحت جنگل‌های شهرستان ۲۰۰۰ هکتار می‌باشد.عمده محصولات شهرستان گندم، گردو، انگور، سیب، زردآلو، لوبیا، سیب‌زمینی، آلو و محصولات جالیزی می‌باشد.کشت و صنعت دشت خرم‌دره نیز به عنوان شرکتی فعال در زمینۀ باغداری، کشاورزی و پرورش دام نسبت به تولید عمدۀ محصولات باغی و زراعی و دام و طیور بالاخص جوجۀ یکروزه اقدامات گسترده‌ای معمول داشته و هرساله علاوه بر عرضۀ محصولات به بازارهای داخلی، بخشی از آن‌را برای صادرات به بازارهای جهانی عرضه می‌نماید.رودخانۀ قورو چای که از کوه‌های شمالی شهرستان سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیری از شمال به جنوب به رودخانۀ کبیر می‌ریزد. رودخانۀ کبیر نیز از سمت زنجان وارد شهرستان شده و پس از گذر از مناطق مختلف و داخل شهر به سمت ابهر و رودخانۀ ابهر رود وارد می‌شود.

در سال ۱۳۹۰این شهرستان در رابطه با تولیدات دامی از قبیل گوشت قرمز به میزان ۱۶۸۳ تن رتبه پنجم ، گوشت مرغ به میزان ۸۴۵ تن رتبه پنجم ، شیر به میزان ۴۱۵۹۰ تن رتبه دوم و عسل به میزان ۲۳ تن رتبه هفتم را دربین شهرستانهای استان دارا می باشد.از قابلیت‌های کشاورزی منطقه می‌توان به وجود کشت و صنعت ، امکان ایجاد صنایع تبدیلی در کنار باغات و مزارع ، وجود جاده‌های در دسترس و ارتباط مناسب با مناطق اشاره کرد . این شهرستان به لحاظ تولید انگور در سطح استان مقام دوم را داراست و سیب قرمز خرم‌دره توانسته هر ساله با مرغوبیتی که دارد وارد بازار‌های جهانی شود.برای توسعۀ کشاورزی منطقه، ۲ سد خاکی ارزشمند در قسمت شمالی و جنوبی شهرستان احداث و به بهره‌برداری رسیده است. که علاوه بر بهره‌مندی بخش کشاورزی تأثیر بسزایی در اکوسیستم منطقه خواهد داشت.

در شهرستان بیش از ۳۰ هکتار از زمین‌ها زیر کشت دانه‌های روغنی کلزا قرار می‌گیرد که به طور متوسط سالانه از هر هکتار ۲ تن محصول برداشت می‌شود.محصولات متنوع مانند گردو، زردآلو، بادام درختی، سیب‌زمینی، سیب، انگور، آلو و … زینت بخش فضای سبز این شهرستان است

 شهرستان طارم:

سهم شهرستان طارم در صدور محصولات کشاورزی استان بسیار قابل توجه بوده و حدود ۵۰-۶۰ درصد برآورد می گردد.کل اراضی قابل کشاورزی این شهرستان ۴۶ هزار هکتار (۲۰ درصد) و وسعت کل اراضی زیر کشت۳۲ هزار هکتار(۳/۱۴ درصد کل مساحت شهرستان) می باشد. سالانه در حدود ۱۷ هزار هکتار از اراضی به زیرکشت محصولات زراعی اختصاص می یابدکه قسمتی از آن به صورت ۲ یا ۳ مرحله کشت می شود و ۸۲ درصد اراضی شهرستان آبی وما بقی دیم میباشد. میزان سطح باغات طارم ۱۸۰۰۰هکتار بوده و محصولات عمده این شهرستان سیر ، گوجه فرنگی، سیب زمینی،گندم ،جو، پیاز،کلزا و عمده محصولات باغی نیز شامل زیتون،انار،انجیر، فندق،زردآلو، گیلاس می باشد. سطح زیر کشت باغات غیر بارور ۴۷۶۰ هکتار و سطح زیر کشت باغات بارور۷۶۴۰ هکتار بوده و در سال ۱۳۹۰ جمعیت دامی استان بر حسب واحد دامی ۲۵۹۱۴۵ راس بوده که رتبه پنجم در بین شهرستانهای استان را به خود اختصاص داده است.تعداد واحدهای دامداری صنعتی این شهرستان۶ واحد شامل ۱ واحد دامداری گاو شیری ،۲ واحد پرواربندی گوساله و ۳ واحد پرواربندی بره بوده است. در سال ۱۳۹۰این شهرستان در رابطه با تولیدات دامی از قبیل گوشت قرمز به میزان ۱۴۸۹ تن رتبه ششم ، گوشت مرغ به میزان ۱۱۳۰ تن رتبه چهارم ، شیر به میزان ۸۰۰۰ تن رتبه هفتم و عسل به میزان ۵۶ تن رتبه سوم را دربین شهرستانهای استان دارا بوده است .

  ویژگیهای بخش کشاورزی شهرستان طارم عبارتند از:

·        فعالیت اکثر جمعیت فعال شهرستان دربخش کشاورزی

·        اتکای کامل اقتصاد شهرستان به درآمد کشاورزی با توجه به وضعیت اشتغال در بخش کشاورزی

·        دارا بودن مقام اول کشوری درزمینه تولید زیتون

·        وجود باغات مادری به عنوان پشتوانه ژنتیکی زیتون کشور جهت استحصال قلمه طرح محوری زیتون

·        وجودرودخانه دائمی قزل اوزن به عنوان شریان حیاتی مزارع و باغات و امکان بهره برداری از آب آن برای مصارف کشاورزی

·        شرایط مستعد آب و هوایی جهت توسعه کشتهای گلخانه ای و خارج از فصل

·        تنوع منحصر به فرد محصولات زراعی وباغی (بیش از ۵۰ نوع محصول)

·        نزدیکی به بازار مصرف استانهای همجوار

·        مستعد بودن جهت احداث واحدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی

·        الگوی کشت منحصر به فرد و رواج سیستم چند مرحله کشت

·        دارا بودن کشاورزان فعال وعمدتا باسواد که سالانه از نظر کسب رتبه های برتر کشوری ومنطقه ای در استان مقام اول رادارا می باشند

·        شرایط ویژه جهت توسعه کشت دانه های روغنی نظیر : کلزا وسویا به عنوان کشت دوم  و محصول فرعی

·        بالا بودن حجم تولیدات کشاورزی با توجه به وسعت منطقه

·        داشتن شرایط مناسب جهت توسعه باغات جدید در اراضی کوهپایه ای علی الخصوص گردو ، بادام و فندق

·        شرایط مناسب جهت توسعه زنبور داری با توجه به وسعت مراتع وباغهای میوه ومراتع میان بند

·        دارا بودن موقعیت مناسبی از نظر همجواری با استانهای اردبیل، گیلان و قزوین

·        امکان توسعه کشت زیتون و .. در اراضی بالادست با احداث ایستگاههای پمپاژ و تامین آب از رودخانه قزل اوزن

·        داشتن اراضی حاصلخیز با بافت لوم ،لومی رسی،شنی لومی

·        با وجود ۲۷ رودخانه دائمی و فصلی در سطح شهرستان می توان با ایجاد بندهای انحرافی سطح زیر کشت را گسترش داد.

·        وجود مراتع خوب در طرف شمال وجنوب شهرستان که می تواند برای تعلیف دام های شهرستان برسد.

·        عرضه محصولات کشاورزی و باغی شهرستان به صورت نوبرانه (نسبت به سایر استانها)

·        وجود تنوع بسیار بالای گیاهان دارویی

·        استعداد چشم گیر در ارتباط با تکثیر و پرورش ماهیان گرم آبی وسردابی

 شهرستان ماهنشان:

سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی این شهرستان بالغ بر ۵۶۶۴۰ هکتار است که ۱۱% از سطح زیر کشت استان را تشکیل می دهد از این مقدار ۱۹% به کشت باغات، ۸۱% به زراعت های سالانه اختصاص دارد که از کل اراضی ، سطح اراضی زیر کشت زراعی آبی ۱۳۱۱۱ هکتار ، سطح اراضی زیر کشت دیم ۴۳۵۲۹ هکتار ، سطح زیر کشت محصولات باغی ۴۶۰۰هکتار، میزان تولید محصولات باغی ۲۹۶۷۲ تن ، میزان تولید زراعی ۷۶۷۲۲ تن بوده و محصولات عمده زراعی این شهرستان را گندم دیم تشکیل می دهد.

در سال ۱۳۹۰در بخش دام و طیور ۱۴ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده اند و در همین سال، میزان تولید شیر ، گوشت قرمز ، گوشت مرغ و عسل این شهرستان به ترتیب ۱۶۲۶۵ ،۲۰۷۰ ، ۱۳۰ و ۵۳ تن بوده که به ترتیب رتبه های پنجم،چهارم،هفتم و چهارم در بین شهرستانهای استان را به خود اختصاص داده است و لازم به ذکر است این شهرستان دارای ۲۰ واحد پرورش ماهی با تولید یک هزار تن می باشد .در سال ۱۳۹۰ جمعیت دامی این شهرستان ۴۲۶۲۹۴ واحد دامی بوده که رتبه سوم در استان را به خود اختصاص داده است.

شهرستان ماهنشان ۲۰۶۰۰۰ هکتار مرتع داشته و مقدار علوفه قابل برداشت از این مراتع ۵۱۵۰۰ تن بوده است . مساحت جنگلهای مصنوعی این شهرستان نیز ۳۸۵ هکتار می باشد .

توانمندیهای بالقوه شهرستان در بخش کشاورزی:

– وجود رودخانه دایمی و فصلی قزل اوزن(بطول ۸۰کیلومتر)، انگوران چای، قلعه چای و وجود ایستگاههای پمپاژدرسطح شهرستان بعنوان بسترهای مناسب جهت توسعه شیلات ،باغبانی وزراعت

– وجود اراضی مستعد بخصوص درحاشیه رودخانه قزل اوزن جهت توسعه باغات (دراین حوزه مطالعات استعداد سنجی درمساحت بالغ بر ۱۰۰۰۰هکتار انجام گردیده )

 – وجود نیروی انسانی خوب و جویای کار که عمدتا بدلیل نبود سایر مشاغل علاقمند به فعالیت دربخش کشاورزی می باشند.

 – استعداد چشم گیر در ارتباط با تکثیر و پرورش ماهیان سردآبی وگرم آبی و ایجاد مزارع پرورش ماهی

– مراتع وسیع و مناسب جهت تولید محصولات دامی ،فراورده های پروتئینی وزنبورداری

شهرستان ایجرود:

قابلیت کشت بالا و جریان داشتن ۵ رودخانه دائمی در این شهرستان و اجرای پروژه‌های سد گلابر و شبکه آبرسانی سد گلابر که آب ۷۵۰۰ هکتار از اراضی را تأمین خواهد کرد ، سد قره درق و سایر پروژه‌های آبی، منجر به وجود آمدن استعدادهای کشاورزی و دامی مناسب در این منطقه شده است. امکان تأمین آب از روان آب‌ ها و سد های کوچک، شیب کم دشت ‌ها و تپه ماهورهای قابل کشت که حدود ۸۰ هزار هکتار می‌باشد و در حال حاضر بیش از۳۰ هزار هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت گندم قرار دارد. اراضی آبی و دیم شهرستان ایجرود ۸۷ هزار هکتار بوده که مقدار ۵۳ هزار هکتار آن زیرکشت بوده و مقدار ۳۳ هزار هکتار آن در حالت آیش قرار دارد. سطح زیرکشت گندم در شهرستان ایجرود ۳۵ هزار هکتار بوده که کشت آزمایشی برخی محصولات از قبیل زعفران و قارچ صدفی زمینه‌ های تازه در منطقه برای خود ایجاد کرده است . همچنین ایجاد مراکز تولید محصولات گلخانه ای از دیگر مواردی است که بلحاظ شرایط مناسب رو به گسترش در شهرستان می باشد.

با توجه به آمار تولیدات کشاورزی استان ، محصولات باغی شهرستان ایجرود از نوع میوه های دانه دار عبارتند از: سیب، گلابی به میزان ۸۵/۴۳۴۹ تن و از نوع میوه های هسته دار از قبیل آلبالو، گیلاس، آلو، هلو، زردآلو، شلیل و آلو قطره طلا به میزان ۸/۲۴۳۰ تن، ازنوع میوه های دانه ریز از قبیل انگور به میزان ۶۳ تن، از نوع میوه های خشک از قبیل پسته،بادام، گردو به میزان ۷/۶۲۲ تن میباشد و به عبارت دیگر رتبه این شهرستان در بین شهرستانهای دیگر دررابطه با تولید محصولات دانه دار و محصولات خشک رتبه ششم و در رابطه با تولید محصولات هسته دار و دانه ریز رتبه هفتم، را دارا می باشد لذا با توجه به آمار و ارقام فوق ایجاد صنایع تبدیلی کشاورزی منوط به نوسعه و گسترش باغات میوه خواهد بود.

در سال ۱۳۹۰ جمعیت دامی این شهرستان حدود ۱۹۰۳۶۶ واحد دامی بوده که در بین شهرستانهای استان رتبه ششم را دارا می باشد. همچنین در سال ۱۳۹۰میزان تولیدات دامی این شهرستان از قبیل گوشت قرمز به میزان ۱۱۸۵ تن رتبه هفتم ، گوشت مرغ به میزان ۱۴۶۵ تن رتبه سوم ، شیر به میزان ۹۳۰۶ تن رتبه ششم و عسل در حدود ۲۶ تن رتبه ششم در بین شهرستانهای استان را به خود اختصاص داده است.

 در بخش دامداری وجود مراتع مستعد و گسترده جهت نگهداری دام و طیور از جمله توانمندی‌های شهرستان می‌باشد و طی چند سال اخیر با هدایت طرح‌های سرمایه‌گذاری برای ایجاد واحدهای کوچک شهرستان موفقیت‌های چشم‌گیری را به دست آورده است و اکثر اهالی متقاضی اجرای طرح‌های مذکور هستند و در بخش پرورش آبزیان با وجود ذخایر آبی مناسب منطقه ، دریاچه و شبکه آبرسانی سد گلابر جهت ایجاد واحدهای پرورش ماهی بسیار مستعد می‌باشد بطوریکه در حال حاضر مدرنترین مجموعه پرورش ماهی داخل قفس در سد گلابر فعالیت می نماید. همچنین تعدادی از گونه های ماهی کمیاب در سطح شهرستان در حال پرورش می باشند.

 بطور کلی توانمندی های استان در بخش کشاورزی به شرح ذیل می باشد:

·        برخورداری استان از تنوع اقلیمی و پتانسیل مطلوب در تولید محصولات زراعی و باغی.

·        برخورداری استان از پتانسیل های بالای آب های سطحی.

·        پتانسیل مناسب خاک

·        وجود اراضی قابل احیاء و بهره برداری.

·        برخورداری از قابلیت های تولید برخی محصولات زراعی و باغی خاص .

·        وجود ذخیره گاههای طبیعی و تنوع ژنتیکی گیاهی و جانوری.

·        وجود سدهای بزرگ وکوچک خاکی و امکان توسعه آنها.

·        قابلیت توسعه پرورش ماهی .

·        ایجاد تعاونی ها و اتحادیه های فعال در بخش کشاورزی.

·        افزایش ضریب نفوذ آب ، راه ، برق  مخابرات در مناطق روستایی در بسیاری از موارد به حدود ۱۰۰ %

·        افزایش مهار آب های سطحی بوسیله سازه های بزرگ و کوچک و عملیات آبخیزداری.

·        نزدیکی به عمده ترین کانون های جمعیتی و قطب های صنعتی و وجود بازار مصرف برای محصولات.

·        وجود رودخانه های زنجانرود ، سجاسرود ،  قزل اوزن و ابهررود و خرارود به جهت بهره برداری از آنها برای توسعه کشت باغی و زراعی و سایر مصارف کشاورزی.

·        تنوع کاشت محصولات به علت موقعیت خاص جغرافیایی استان و زودرس بودن برخی از محصولات نسبت به سایر نقاط .

·        وجود نواحی و شهرک های صنعتی کشاورزی در مناطق مختلف استان.

·        وجود مراکزعلمی وپژوهشی ازجمله دانشکده کشاورزی وبرخورداری از نیروهای فعال ومتخصص جوان.

·        وجود واحد های صنایع تبدیلی با توجه به تنوع محصولات زراعی ، باغی و دامی.

·        وجود شرایط مناسب برای توسعه و احداث باغ های جدید و مدرن.

·        وجود واحدهای زنبورداری و تولید عسل باتوجه به وسعت مراتع و باغ های منطقه.

·        وجود اراضی دیم مستعد وامکان تبدیل آن به اراضی آبی.

·        تنوع منحصر به فرد محصولات زراعی و باغی (بیش از ۵۰ نوع محصول).

·        استعداد چشم گیر در ارتباط با تکثیر و پرورش ماهیان گرم آبی و سردابی ایجاد مزارع پرورش ماهی

·        دارا بودن مقام اول کشوری در زمینه تولید کلزا .

·    ایستگاه های مطالعاتی زیتون که به عنوان بزرگترین و مجهزترین ایستگاه زیتون کشور در     کنار ایستگاه فعال قره چریان به عنوان فعالترین ایستگاه آبخوانداری در سطح کشور              امکانات مناسب برای انجام مطالعات در زمینه کشاورزی را فراهم می نمایند.

·        وجود مواد خام اولیه متنوع کشاورزی در استان و نیز امکان تأمین ارزان قیمت آنها از استانهای همجوار.

·        وجود چشمه ها و آبشارهای متعدد و گونه های متنوع حیات وحش در زیستگاه ها و منطقه شکار ممنوع.

·        موقعیت مناسب برای توسعه دامداری.

·        ظرفیت های بالقوه تولید علوفه وغلات مورد نیاز در اراضی کشاورزی و منابع طبیعی.

·        وجود اراضی مرغوب جهت کشت های گلخانه ای.

·        تنوع اقلیمی و اکولوژیکی جهت توسعه فعالیت های مختلف کشاورزی.

·        وجود صنایع مرتبط با دامداری ( کارخانه شیر پاستوریزه ، کشتارگاه های صنعتی طیور واحدهای

·        تولید فرآورده های لبنی).

·        موقعیت بسیار مناسب استان جهت تولید و صادرات انواع محصولات کشاورزی و دامی.

·        امکان بهره برداری از آب های زیرزمینی برخی دشت های استان.

·        امکان آبیاری تکمیلی در بخشی از اراضی سطح زیر کشت استان .

·        وجود عرصه های مناسب جهت طبیعت گردی (اکوتوریسم).

·    تغییر وضعیت مزارع از سنتی به مکانیزه با نصب تجهیزات افزایش دهنده اکسیژن محلول در آب (پمپ هواده ،مخلوط کننده اکسیژن )دستگاه تمیز کننده استخرو….

·        ایجاد زیر ساختهای مناسب جهت مطالعه مجتمع های آبزی پروری

·        وجود ۳۶۰کیلومتر از طول ۷۰۰کیلومتری رودخانه قزل اوزن در استان زنجان

·        پتانسیلهای بالقوه آبزی پروری در استان زنجان شامل سدهای خاکی فعال ومنابع آبهای زیرزمینی شامل چاه ،چشمه وقنات

پتانسیل تولید حدود ۳۰هزارتن از انواع آبزیان در استان بصورت سنتی در صورت همکاری کلیه سازمانها وادارات مرتبط که با استفاده از تجهیزات می توان پتانسیل تولید را حداقل ۳برابر عدد قید شده افزایش داد