فارسی | English

جستجو

  • کاربران حاضر: 0
  • بازدیدکننده امروز: 28
  • بازدید دیروز: 856
  • کل بازدید ها: 997,924
  • ورودی موتور جستجو: 26,450

معرفی استان زنجان

معرفی استان:

 استان زنجان در شمال غرب فلات مرکزی ایران قرار گرفته‌است. وسعت استان برابر ۲۲۱۶۴ کیلومتر مربع و ۳٫۴۱ درصد کل کشور را شامل می‌شود.جمعیّت استان بر اساس آخرین آمار ۹۶۴۵۶۱ نفر و معادل ۵٫۱ درصد کل کشور است.

 استان زنجان بين ۴۷ درجه و ۱۰ دقيقه تا ۹۰ درجه و ۲۶ دقيقه طول شرقي و ۳۵ درجه و ۳۳ دقيقه تا ۳۷ درجه و ۱۵ دقيقه عرض شمالي از نصف‌النهار گرينويچ، در ناحيه شمال غرب كشور قرار دارد و از طرف شمال به استان اردبيل، از شمال شرق به استان گيلان، از شرق به استان قزوين، از جنوب به استان همدان، از غرب به استان كردستان و آذربايجان غربي و از شمال غرب به استان آذربايجان شرقي محدود است. براساس آخرين تقسيمات كشوري، استان زنجان داراي هفت شهرستان، پانزده بخش، چهارده شهر، چهل و شش دهستان و ۱۲۰۸ آبادي است. از اين تعداد ۹۷۶ آبادي داراي سكنه و ۲۳۲ آبادي آن خالي از سكنه است.

  

 تاریخچه شهر زنجان:
تاريخ بناي شهر زنجان را هم زمان با سلطنت اردشير بابکان دانسته اند و در آن زمان ، آنرا شهين يعنی منسوب به شاه می ناميدند . گفته ميشود که اين نام طی قرون و اعصار به زنگان و سپس به زنجان تبديل شده است . فتح زنجان توسط اعراب در زمان خلافت عثمان و توسط سردار عرب برا,بن عازب – صورت گرفت و در اين دوره ، اين شهر ، شهری آباد و پرنعمت بوده است .

 در قرون چهارم و پنجم هجری قمری ، زنجان به علت داشتن چراگاه های وسيع ، مورد توجه قبيله های ترک نژاد قرار گرفت و قبيله های گوناگون ترک در زنجان و نواحی مختلف آن، بويژه در چمن سلطانيه، مسکن گزيدند .

 در حمله مغول ، شهر زنجان و آباديهای اطراف آن آسيب فراوان ديد. سپس ايلخانان مغول به اين شهر توجه فراوان نشان داد، مخصوصا” سلطان محمد خدابنده، از زمانی که مذهب تشيع را پذيرفت، در توسعه اين ناحيه کوشيد و زمينه تبديل آن به يک مرکز اسلامی رافراهم کرد تا پس از آن در اندک زمانی به يکی از مراکز مهم سياست و تجارت تبديل گردد .

 اريخ زنجان در سده های بعدي نيز گزارشگر حوادث مختلف سياسی است. اين شهر شاهد رويدادهاي سياسی، اجتماعی و مذهبی نظير شورش علی محمد باب، مبارزات ملوک الطوايفی، نهضت مشروطيت، تاخت و تاز فئودال ها، درگيری دموکرات های آذربايجان و … بوده است. هرچند برخی از اين رويدادها، رهاوردی جز ناملايمات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی برای مردم اين شهر نداشته اند، اما هرگز فرهنگ و مدنيت استعماری در اين شهر نفوذ نکرده است و اکثر قريب به اتفاق مردم همچنان در حفظ شعاير مذهبی و سنتی خود  پابرجا و استوار باقی مانده اند. اين منطقه زادگاه بزرگانی چون شيخ شهاب الدين سهروردی و علمای نامی ديگری بوده است که مايه فخر فرهنگ ايرانی و اسلامي  هستند.

 طبیعت و جغرافیای طبیعی:

رودهای مهم در این استان قزل‌اوزن، زنجان‌رود، ابهر رود (رود کبیر) است. بلندترین نقطه استان در ارتفاعات تخت سلیمان (بیش از ۳۰۰۰متر) و کمترین در قزل‌اوزن در گیلوان (بیش از ۳۰۰ متر) می‌باشد. آثار تاریخی شامل سلطانیه، بازار زنجان. مجموعه رختشویخانه. مسجد جامع زنجان. مقبره قیدار نبی در شهرستان خدابنده. آرامگاه احمد زهرنوش و امامزاده زیدالکبیر در ابهر است. آب و هوا در زمستان بسیار سرد و در تابستان معتدل می‌باشد.
تنوع آب وهوایی این منطقه موجب ایجاد گونه‌های متفاوتی از زندگی جانوری شده‌است.وجود گونه‌های متفاوتی از حیوانات وحشی و پرندگان مهاجر وجانوران آبزی گردشگران بسیاری را در مواقعی که شکار مجاز است به این منطقه جذب می‌کند. از ۲۵ سال پیش ناحیه بزرگی به نام انگوران از طرف سازمان محیط زیست منطقه حفاظت شده اعلام گردیده‌است.به دلیل شرایط کوهستانی این ناحیه و تأثیرات جریانات جوی مرطوب شمال غربی وغربی آب و هوای استان را می‌توان تبیین نمود. آب وهوای کوهستانی بازمستانی بسیار سرد و برفی و تابستانی دلپذیرو. فصول بهار وتابستان بهترین زمان برای گذراندن اوقات فراغت در این استان هستند. میزان بارندگی در بهار وزمستان نسبت به سایر فصول در این استان بیشتر است. پوشش گیاهی استان در مناطق مختلف متغیر بوده ولی در مجموع از جنگلها و چراگاههایی با چشم انداز زیبا تشکیل شده‌است. 

 غارهای استان عبارت‌اند از غار کتله خور و گلجیک و غار خرمنه سر. غار کتله خور که از همه اینها دیدنی تر و بزرگ‌تر است ویکی از پدیده‌های طبیعی بسیار زیبای ایران محسوب می‌شود در ۸۰ کیلومتری جنوب خدابنده قرار گرفته‌است. این غار از سه طبقه تشکیل شده و دارای تونلهای فرعی و استلاکتیتها و استلاکمیتها و ستونهای بسیار در گذرگاههای اصلی است وقندیلهای مخروطی آویزان از سقفها در اثر داشتن ناخالصیها رنگهای متنوع به خود گرفته‌اند و آنها که ترکیبات به همراه نداشته و یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه‌ای بسیار شفاف مشاهده می‌شوند.

یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی در این استان غار کتله خور است.

 

 

 از رودهای مهم استان قزل اوزن است که رودی جوشان وخروشان است و از کوههای کردستان سرچشمه گرفته وپس از توقفی در پشت سد منجیل نهایتا وارد دریای خزر می‌گردد.و از دیگر رودخانه‌ها زنجانرود- ابهررود – سجاس رود و خرا رود را می‌توان نام برد. همچنین چشمه‌های آب معدنی استان عبارت‌اند از چشمه آبگرم وننق – چشمه آبگرم ابدال – چشمه آبگرم گرماب وچشمه آبگرم حلب انگوران.

  زبان:

 ترکی آذربایجانی زبان اکثریت اهالی استان زنجان است .[۲] همسایگی و نزدیکی به پایتخت باعث گرایش به زبان فارسی شده‌است.[۳] در جهات چهارگانه در شمال استان ترکی مخلوط با گیلکی و در شرق متمایل به فارسی، در جنوب غربی کردی و در غرب ترکی آذربایجانی و در جنوب استان نیز با گرایش فارسی و تاتی تکلم می‌کنند.[۳]

   مراسم عزاداري حسينيه اعظم زنجان، دهمين ميراث معنوي کشور:

این روزها زنجان را با نام شهر شور و شعور حسینی می شناسند. شهری که باشکوه ترین عزاداریها برای واقعه کربلا در آن مشاهده می شود. مراسم عزاداری حسینیه اعظم زنجان و زینبیه اعظم زنجان بزرگترین مراسم مذهبی کشور محسوب می شود.
هرساله از اول تا سيزدهم محرم مراسم عزاداري حسينيه در زنجان برگزار مي‌شود و مهمترين و با عظمت ترين روز برگزاري آن هشتم محرم (شب تاسوعا است).اين مراسم سالهاست شکوه و عظمت خاص خود را دارد و مي رود تا سال به سال با افزايش خيل عظيم عزاداران شرکت کننده به عنوان بزرگترين مجمع عاشقان امام حسين (ع) در جهان شناخته شود. با اينکه از نظر وسعت، زنجان شهر کوچکي است اما سالهاست که در اين دسته عزاداري بيش از ۲۰۰ هزار نفر شرکت مي کنند.
از ديگر جنبه هاي حائز اهميت اين مراسم تعداد ذبح قرباني مي باشد که حسينيه اعظم زنجان را بعنوان دومين قربانگاه جهان اسلام بعد از مني در مکه (حج ابراهيمي) (ساالانه بيش از ۷ هزار راس قرباني) و نخستين قربانگاه در جهان تشيع مبدل ساخته است.


  محصولات کشاورزی استان زنجان:

 محصولات عمده کشاورزی استان که اکثرا صادر هم می‌شوند عبارت‌اند از: انجیر – برنج – انگور – زرد آلو – سیب – لوبیا – خیار – گوجه فرنگی – پیاز – گردو – فندق و بادام – زیتون – انار وسیر. زیتون و انار و برنج سیر و انجیر از محصولات عمده شهرستان طارم به شمار می‌رود.

 صنایع دستی استان زنجان:

  

ملیله کاری

از کارهای دستی بومی زنجان ساخت وسایل نقره‌ای و به ندرت طلائی به صورت ملیله کاری است که در اوایل فقط در زنجان معمول بوده که در زمان رضاخان تعدادی از هنرمندان زنجانی به تهران و اصفهان کوچ کردند و این هنر ظریف را در آن شهرها رواج دادند.

 
 

چاروق دوزی و گیوه
  

چاروق دوزی یکی دیگر از هنرهای دستی است که دستهای ظریف هنرمندان زنجانی در تولیدات آن مهارت ویژه‌ای دارند. این چاروقها مشخصاً زنانه بوده و استفاده از آن جنبه تشریفاتی و تفننی دارد.

گيوه يكي از پا‌پوش‌هاي سنتي ايران است و به دلايل مختلف از جمله راحتي، سبكي و جلوگيري از تعريق پا مورد استفادة عشاير، روستاييان و گروهي از شهر‌نشينان است. رويه گيوه با استفاده از قلاب و انواع نخ‌هاي پنبه‌اي و ابريشمي بافته مي‌شود.
  

 

 چاقوسازی

  چاقو سازی در زنجان که با مهارت خاصی به دست استادان این صنعت ساخته می‌شود با ویژگی‌هایی همچون ظرافت، تناسب، تنوغ، قدرت برش و آبکاری تیغه از شهرت فراوانی بر خوردار است.

 

 
 

مسگری و قلمزنی:

اوج هنر فلزکاری دوره اسلامی مربوط به سلجوقیان است که در این دوره زنجان در کنار مراکزی چون خراسان، موصل، همدان، ری و اصفهان یکی از مهمترین قطبهای فلزکاری محسوب می شده و در این دوره زنجان بعنوان یکی از مهمترین مراکز تهیه ظروف مرصع کاری شده ، مطرح بوده است.در دوره ایلخانی با توجه به نزدیکی پایتخت حکومت ایلخانان به زنجان و توجه حکمرانان ایلخان به فلزکاری و نیز وجود گویهای مرصع نقره کوب، مربوط به این دوره که نام سلطان اولجایتو در آن حک گردیده می توان موقعیت فلزکاری در دوره مذکور را تصور نمود.در دوران معاصر و اندکی قبل از آن شنیدن واژه مس و مسگری در اذهان عموم تداعی کننده زنجان و بازار مسگران آن بوده است. ، متاسفانه، هنر صنعت مسگری در زنجان طی دو دهه اخیر به دلایل مختلفی دچار افول تامل برانگیزی گردیده، به طوری که از حدود ۸۰۰ مسگر در حال حاضر فقط ۲۵ مسگر باقی مانده است.
 
 

فرش و گلیم:

قالي زنجان در داخل مملكت فروش نمي‌رود و بيشتر در بازارهاي جهاني عرضه مي‌شود. در سال بيش از ‌٦٠ هزار تخته فرش در سراسر استان بافته مي‌شود. طرح‌هايي كه در فرش زنجان استفاده مي‌شود شامل ريز ماهي و ماهي درهم و نقشه قلتوق و بيجار و افشار است. رنگ‌هاي مورد علاقه قاليباف زنجاني براي زمينه فرش بيشتر سورمه‌اي، لاكي (قرمز) و كرم است.

 

 صنایع استان زنجان:

 استان زنجان به دلیل محدودیت قانونی توسعه ظرفیتهای تولیدی در تهران و مرکز کشور و برخورداری از شبکه‌های زیر بنایی قوی (زمین-منابع آب-خاک- شبکه‌های مواصلاتی– موقعیت راهبردی در منطقه شمالغرب – عبور خطوط انرژی – سرمایه گذاری کلان ملی و….) از پتانسیل قابل ملاحظه‌ای در جذب سرمایه گذاری بخش صنعت برخوردار است. از صنایع مهم استان به چند نمونه اشاره می‌گردد:

 ۱- شرکت ایران ترانسفو ۲-پارس سوئیچ ۳-شرکت ملی سرب و روی ایران ۴-شرکت کالسیمین ۵-شرکت مینو ۶-چینی سازی ماهنشان و هیس ۷-فرش سهند ۸-پیش سازان لوازم خانگی ایران ۹-لائی سازی ۱۰-سامان شیمی ۱۱- نخ تایر ۱۲- سیمان خمسه ۱۳- روغن نباتی جهان ۱۴- بلکا شرق و…همچنین شهرستان زنجان از لحاظ تنوع معادن بسیار غنی بوده به طوریکه در حال حاضر بالغ بر ۱۷۰ اندیس وذخایر معدنی قابل بهره برداری ودر دست اکتشاف ویا شناسایی شده در استان وجود دارد که شامل: سرب وروی – براسیت – سیلیس – خاکهای صنعتی آنتی موان – تالک – پرلیک – سولفات منیزیم – آلونیت – منگنز – مس – آهن و سنگهای تزیینی (گرانیت – مرمریت – تراورتن – چینی و مرمر) وسنگهای آهکی و گچ و سنگ لاشه‌است.هم اینک از ز نظر معادن روی این استان بزرگ‌ترین معادن روی خاور میانه را در خود جای داده‌است.

 مشاهیر زنجان:

شیخ شهاب الدین سهروردی (شیخ اشراق)، استاد رضا روزبه، …
آثار تاریخی زنجان:

 

 
گنبد سلطانیه-سلطانیه
 
 
بازار – زنجان
 
 
بقعه امامزاده سید ابراهیم(ع) – زنجان
 
 
 
سفره خانه سنتی کاروانسرا سنگی – زنجان
 

پل میربها – زنجان

(پل های دیگر: پل حاج سیدمحمد-پل سردار)

 

 

 
مردان نمکی – واقع در موزه عمارت ذوالفقاری زنجان(ساختمان دارایی)
 

 

مسجد جامع (سید) – زنجان

 

بقعه قیدار نبی (ع)-خدابنده

 

 

حمام حاج داداش (سفره خانه سنتی) – زنجان

 

 

عمارت ذوالفقاری – زنجان